استفاده نمودند چنانچه در الهام و تعليم وجوه خير و شر بمردم اين سوء استفاده ديده مىشود . « مقدمه هفتم » اسباب وجوديّه اعمّ از اسباب عاديّه و اسباب خفيّه تأثير آنها در خارج مستند بمشيّت و اذن الهى است و اگر مشيّت الهى بر تأثير آنها تعلق نگيرد تأثير از كليه اسباب گرفته مىشود چنانچه آتش نمروديان حضرت ابراهيم را نمىسوزاند و كارد ابراهيم رگ اسمعيل را نميبرد و غير اينها از مواردى كه خدا اثر را از علل و اسباب ميگيرد . و سحر هم مستند باسرار خفيه است و تأثير آن مستند باذن و مشيّت الهى است به اين معنى كه اثر سحر امر لازمى نيست كه خداوند قدرت بر رفع و ابطال آن نداشته باشد لكن اثر آن را باطل نميكند و بين آن و اراده مردم رها نموده و مانع نميشود چنانچه بين مردم و سائر گناهان و تجاوزات آنان مانع نميشود براى حكمتى كه در اين عالم مقدّر فرموده است و اينست معنى اين جمله وَ ما هُمْ بِضارِّينَ بِهِ مِنْ أَحَدٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ پس از بيان اين مقدمات معنى آيه شريفه بدون احتياج بتأويلات بعضى از مفسرين ظاهر مىشود حاصل مفاد آن اينست كه خداوند يهود را مذمّت ميفرمايد كه آنان پيروى نمودند آنچه را شياطين در عهد سلطنت سليمان براى آنها گفتند از سحرهايى كه به آنان ياد دادند و بدروغ به حضرت سليمان نسبت دادند و حضرت سليمان كافر و ساحر نبود چنانچه آنان گمان نمودند بلكه شياطين كافر بودند كه بمردم سحر تعليم مينمودند ( و ممكن است مراد از كفر در آيه عمل سحر باشد كه در خبر گذشت « الساحر الكافر » ) و نيز يهود پيروى نمودند آنچه بر دو ملك هاروت و ماروت نازل شده بود كه تعليم سحر براى دفع و معالجه سحر شياطين باشد و حال آنكه آن دو ملك